Çağrı Mektubu Başvuru ve Yönetmelik Bilgi Desteği
Solar enerji sektörün de Lisanslı olsun Lisanssız olsun özellikle on-grid sistemlerde dağıtım yada iletim hattına elektrik enerjisi gönderilecek ise: çift yönlü sayaç takılmalı, anlık uzaktan izlenmeli bunun için ise bölgedeki dağıtım şirketi ile anlaşma yapılmalıdır bunun için Çağrı Mektubu başvurusu yapılmalı projelendirilmeli ve tüm prosedürel süreçlere harfiyen uyulmalıdır.
Uzun yıllardır, kamu ve belediye sektörlerinde sağlıklı ve verimli ilişkiler kurarak önemli bir deneyim kazandık. Çeşitli projelerde yer alarak güçlü bir altyapı oluşturduk. Bu güçlü geçmişimiz sayesinde, karşılaştığımız her türlü zorluğu aşma konusunda oldukça yetkiniz. Sizin de bu süreçlerde karşılaşabileceğiniz her türlü sorunda, bize danışarak hızlı ve etkili çözümler alabilirsiniz.
Uzun yıllara dayanan deneyim ve gerçekleştirdiğimiz kurulumlar sayesinde, kamu ve belediye prosedürlerindeki zorlukları başarıyla aşmaktayız. Süreçlerin her aşamasında edindiğimiz bilgi birikimi ve uygulama tecrübemiz, karşılaşılabilecek her türlü soruna etkin çözüm sunmamıza olanak tanımaktadır. SUNİVOL olarak yanınızdayız, ihtiyaç ve sorularınız için lütfen bizimle iletişime geçin.!
Bir ülkede enerji sektörünün gelişebilmesi tamamen devlet politikalarına bağlıdır. Devlet mevzuata ne demiş ise ona uyulmalıdır. Devletin yayımladığı kanun, yönetmelik, kurul kararı ve resmi kurumların duyuruları sürekli takip edilmelidir.
Yenilenebilir enerjiye dayalı elektrik üretimini düzenleyen mevzuatların tamamına EPDK’nın internet sitesi (www.epdk.gov.tr) adresinden ulaşabilirsiniz. Bunlardan en önemli olanlarını sizin için sıraladık.
1.) 6446 sayılı Elektirik Piyasası Kanunu (lisanslı ve lisansız elektirik üretimi)
2.) 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektirik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımını ilişkin Kanun
3.) Elektirik Piyasası Lisans Yönetmeliği
4.) Rüzgar ve Güneş EnerjisineDayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Önlisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği (lisanslı elektirik üretimi)
5.) Elektirik Piyasasında Lisanssız Elektirik Üretim Yönetmeliği
6.) Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik (YEKDEM)
7.) Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları Yönetmeliği
8.) Yerli Aksam Yönetmeliği
Türkiye'de lisanssız güneş enerjisi santrali (GES) kurulumlarına ilişkin ilk kapsamlı düzenleme, 2 Ekim 2013 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan "Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik" ile yürürlüğe girmiştir.
Bu yönetmelik, 12 Mayıs 2019 tarihinde yayımlanan yeni bir yönetmelikle yürürlükten kaldırılarak güncellenmiştir. Son olarak, 14 Mayıs 2024 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişiklikleriyle mevcut düzenlemelerde çeşitli güncellemeler yapılmıştır.
Tüketicilerin kendi elektrik ihtiyaçlarını karşılamaları ve küçük ölçekli üretim tesislerinin ekonomiye kazandırılması amacıyla, lisans alma ve şirket kurma zorunluluğu olmaksızın elektrik üretimi yapmalarına olanak tanıyan düzenlemeler bulunmaktadır.
Bu düzenlemeler, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımını teşvik ederek, enerji arz güvenliğini artırmayı ve dağıtık üretimle şebeke kayıplarını azaltmayı hedeflemektedir. Benzer uygulamalar, farklı şekillerde olmak üzere diğer ülkelerde de mevcuttur.
Türkiye’de lisanssız üretim yönetmeliği, gelişmiş ülkelerle karşılaştırıldığında orta seviyede bir teşvik mekanizması sunmaktadır. Ancak Almanya ve İngiltere’deki gibi daha yüksek tarife garantileri veya ABD’deki gibi doğrudan vergi teşvikleri bulunmamaktadır.
Örnek olması açısından ve işin detayı hakkında bilgi vermesi için aşağıda, “ELEKTRİK PİYASASINDA LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİM YÖNETMELİĞİ” tüm maddeleri sizin için kısaca özetlemeye çalıştık :)
ELEKTRİK PİYASASINDA LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİM YÖNETMELİĞİ(Özet)
MADDE 1 – AMAÇ
Yönetmeliğin temel amacı;
• Tüketicilerin, lisans alma ve şirket kurma zorunluluğu olmadan, kendi elektrik ihtiyaçlarını kendi üretim tesislerinden karşılamasını sağlamak
• Küçük ölçekli üretim tesislerinin ülke ekonomisine kazandırılması ve üretim kaynaklarının etkin kullanımı ile arz güvenliğinin artırılmasını hedeflemektir
MADDE 2 – KAPSAM
Bu yönetmelik aşağıdaki hususları kapsar:
• (a) 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında kurulması öngörülen üretim tesislerinin sisteme bağlanmasına ilişkin usul ve esaslar
• (b) Lisanssız üretim yapan gerçek ve tüzel kişilerin ihtiyaç fazlası ürettikleri elektriğin sisteme verilmesi halinde uygulanacak yöntemler
• (c) Lisanssız üretim ile ilgili üretim tesisi devri ve üretim faaliyetinde bulunanların, ilgili şebeke işletmecileriyle olan hak ve yükümlülükleri
• (ç) Lisanssız üretim yapan kişilerin faaliyetleri ile kurulan üretim tesislerinin denetim usul ve esasları
MADDE 3 – DAYANAK
Yönetmelik, 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 14. maddesi ile 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunun 6/A maddesine dayanılarak hazırlanmıştır
MADDE 4 – TANIMLAR VE KISALTMALAR
Bu madde, yönetmelikte kullanılan temel terimleri ve kısaltmaları açıklar:
• (Adalanma) Üretim tesisinin bulunduğu bölgenin, enerji kesintisi durumunda dağıtım sisteminden fiziksel olarak ayrılarak enerjili kalması
• (AG) Etkin şiddeti 1000 volt ve altındaki gerilim seviyesi
• (Bağlantı Anlaşmasındaki Sözleşme Gücü) Elektrik projesinde belirtilen kurulu gücün, kullanım faktörüyle çarpılmış hali; tüketicinin şebekeden çekebileceği maksimum güç
• (Mahsuplaşma) Belirli bir zaman diliminde üretilen ve tüketilen elektrik arasındaki farkın kWh cinsinden hesaplanarak net üretim veya tüketimin belirlenmesi
• (YEKDEM) Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması
• Diğer terimler, ilgili mevzuattaki tanımlara uygun olarak kullanılmaktadır
MADDE 5 – LİSANS ALMA VE ŞİRKET KURMA MUAFİYETİ
Bu madde, lisanssız elektrik üretimi yapabilecek tesislerin hangi şartlarda kurulabileceğini tanımlar.
5.1 MADDE – LİSANSIZ ÜRETİM YAPABİLECEK TESİSLER
• (a) İmdat Grupları
– Acil durumlarda veya elektrik kesintilerinde devreye giren jeneratör sistemleri
– Şebekeden bağımsız çalışır; yalnızca kendi tüketim ihtiyacını karşılar
• (b) Şebekeden Bağımsız Çalışan Üretim Tesisleri
– İletim veya dağıtım sistemine bağlı olmaksızın, kendi kendine enerji üreten tesisler
• (c) Kurulu Gücü 1 MW veya Cumhurbaşkanı Tarafından Belirlenen Üst Sınır Dahilinde Olan Yenilenebilir Enerji Tesisleri
– Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı, kurulu gücü ilgili sınırı aşmayan tesisler
• (ç) Ürettiği Enerjinin Tamamını Şebekeye Vermeden Kendi Tüketimini Karşılayan Tesisler
– Üretim ve tüketim tesislerinin aynı ölçüm noktasında olması halinde, üretilen enerjinin tamamı öncelikle tesisin kendi ihtiyacını karşılar
• (d) Bakanlıkça Belirlenen Verimlilik Değerini Sağlayan Kojenerasyon Tesisleri
– Hem elektrik hem de ısı enerjisi üreten, bakanlık tarafından belirlenen verimlilik kriterlerini karşılayan tesisler
• (e) Mikrokojenerasyon Tesisleri
– Kurulu gücü 100 kWe ve altında olan küçük ölçekli kojenerasyon tesisleri
• (f) Belediyelerin Katı Atık ve Arıtma Tesisleri
– Belediyeler veya bağlı kuruluşlar tarafından atık bertarafı amacıyla kurulan enerji üretim tesisleri
• (g) Su İsale Hatları Üzerinde Kurulan Hidrolik Kaynaklı Tesisler
– Teknik imkan sağlanması durumunda, su isale hatları üzerinde enerji üretimi gerçekleştiren tesisler
• (ğ) Elektrik Aboneliği Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne veya Sulama Birliklerine Ait Tarımsal Sulama Amaçlı Tesisler Üzerinde Kurulan Tesisler
– Tarımsal sulama amaçlı tesislerin elektrik ihtiyaçlarını karşılamak üzere, bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücüne uygun olarak kurulan tesisler
• (h) Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Sanayi Tesisleri ve Tarımsal Sulama Amaçlı Tesisler Tarafından Kurulan Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Dayalı Üretim Tesisleri ( Burada yazan abone grupları; eğer yıllık tüketimleri yeteri kadar fazla ise sözöleşme güçlerinin 2 katı kadar kurulum yapabilirler. Diğer aboneler ise sözleşme gücü ile sınırlandırılmıştır)
– Tüketim tesisinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünü aşmamak koşuluyla, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesislerinin kurulmasına imkan tanır
– Bu tesiste üretilecek kapasite, ilişkilendirilecek tüketim tesisinin sözleşme gücünü aşmamalıdır
– Tesislerin kurulacağı dağıtım bölgesi zorunluluğu esnetilerek farklı bölgelerden de tesis kurulmasına olanak tanınır
– Üretilen ihtiyaç fazlası enerji, ilgili mevzuata göre YEKDEM kapsamında değerlendirilir
• (i) İl Özel İdaresi Tarafından Kurulan ve İşletilen Tesisler
– İl özel idareleri, belirlenen teknik imkan ve koşullar dahilinde üretim tesisleri kurabilir
5.2 MADDE – ÜRETLENEN İHTİYAÇ FAZLASI ENERJİ
• Lisanssız üretim yapanların ihtiyaç fazlası enerjisi, görevli tedarik şirketi aracılığıyla YEKDEM kapsamında değerlendirilir
5.3 MADDE – HIDROLİK KAYNAKLARA DAYALI TESİSLERDE SU KULLANIM İŞLEMLERİ
• Hidrolik kaynaklı üretim tesislerinin su kullanım hakkı işlemleri ilgili mevzuat çerçevesinde sonuçlandırılır
5.4 MADDE – AYNI ÖLÇÜM NOKTASINDA BİRDEN FAZLA ÜRETİM TESİSİ
• Tüketim tesisinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünü aşmamak koşuluyla, aynı ölçüm noktasında birden fazla yenilenebilir enerji kaynağına dayalı üretim tesisinin kurulmasına izin verilir
MADDE 6 – İLGİLİ TEKNİK MEVZUAT KAPSAMINDAKİ İŞLEMLER
• Üretim tesislerinin projelendirilmesi, kurulumu, sisteme bağlantısı, kabulü, işletmesi ve bakımı, ilgili teknik standartlara ve mevzuata uygun şekilde yürütülür
• Gerekirse test ve deney faaliyetleri de ilgili teknik mevzuatta tanımlandığı şekilde yapılır
• Üretim tesisi sahibi, MADDE 5’de tanımlanan hususlara uymak ve ilgili teknik şartları sağlamakla yükümlüdür
• Can ve mal güvenliği açısından tehlikeli durumlarda, ilgili şebeke işletmecisi bildirimsiz olarak tesisin şebekeden ayrılmasını gerçekleştirebilir; küçük ihlaller için 15 gün süre tanınır, aksi halde tesis şebekeden ayrılır
MADDE 7 – BAĞLANTI ESASLARI
• Lisanssız üretim tesisleri genel olarak dağıtım sistemine bağlanır
• İlgili şebeke işletmecisi, tesisin teknik özelliklerine ve bağlantı noktasındaki mevcut kapasiteye göre, üretim tesisini AG veya OG seviyesinden dağıtım sistemine bağlayabilir
• (a) AG seviyesinde bağlanacak tesislerin toplam kapasitesi, bağlı oldukları dağıtım transformatörünün gücünün %50’sini aşamaz (kendi trafosu olmayan üreticiler için mahallede bulunan ana trafoda kapasite olup olmadığı sorulmalıdır. Bir kişiye bir yıl içerisinde tahsis edilebilecek kapasite bu yönetmeliğin Ek-3 kısmında açıklanmıştır. (transformatör var veya sahibi farklı ise azami transformatör gücü kadar olur)
• (b) İletim sistemine bağlanacak tesislerde başvurular TEİAŞ tarafından teknik değerlendirmeye alınır ve 15 gün içinde sonuçlandırılır
• (c) İlgili trafo merkezinde arıza akım limiti veya transformatör cebri aşıldığında, başvurular herhangi bir işlem yapılmadan iade edilir
• (ç) Tesis, kurulacağı dağıtım bölgesi dışında başka bir dağıtım sistemine bağlanamaz
• (d) Üretim tesisinin kurulu gücü, ilişkilendirilecek tüketim tesisinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünü aşamaz
MADDE 8 – İMDAT GRUPLARI VE İZOLE ÜRETİM TESİSLERİ
• (a) İmdat grupları ve (b) izole üretim tesisleriyle elektrik üretmek isteyen gerçek veya tüzel kişiler, ilgili şebeke işletmecisine bildirim yapmak zorundadır
• Bu tür tesislere ilişkin işlemler, ilgili teknik mevzuata göre bakanlık veya yetkilendirilmiş kurum tarafından yürütülür
• Ekstra bir belge düzenlemesi yapılmaz
MADDE 9 – HIDROLİK KAYNAKLARA DAYALI ÜRETİM TESİSLERİNDE SU KULLANIM HAKKININ EDİNİLMESİ
• Hidrolik kaynaklara dayalı üretim tesisleri için, tesisin kurulacağı yerin il özel idaresine başvuruda bulunulur
• Başvuru sahibi, DSİ tarafından istenen belgeleri dosyaya eklemekle yükümlüdür
• İl özel idareleri, alınan başvuruları takip eden ayın ilk 5 günü içinde DSİ’nin yetkili bölge müdürlüklerine gönderir
• DSİ, başvuruları 20 gün içinde değerlendirir ve uygunluk görüşünü il özel idaresine iletir; olumlu görüş alındığında il özel idaresi, görüşü takip eden ayın ilk 5 günü içinde başvuru sahibine bildirir
MADDE 10 – BAŞVURULARIN ALINMASI
• Lisanssız üretim yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, Kurul’un belirlediği bilgi ve belgelerle elektronik ortamda başvuruda bulunur
• İlgili diğer mevzuattan kaynaklanan yükümlülükler dışında, eksik belgeler gerekçesiyle başvurular reddedilemez
• Başvuru yapanlar, başvurunun yapıldığı ay içerisinde üretim tesisine ilişkin yazılı olarak kurulu güç değişikliği talebinde bulunabilir; bu durumda talep tarihi başvuru tarihi olarak kabul edilir ve yeni kurulu güce göre belgeler eklenir
• Başvuru sahibinin talebi üzerine, ilgili şebeke işletmecisinden başvuruda kullanılacak teknik veriler 3 iş günü içinde yazılı olarak temin edilebilir
MADDE 11 – BAŞVURUDA BULUNULABİLECEK TESİSLER
• (1) Bakanlık veya yetkilendirilmiş kurum tarafından, (25 kW’a (25 kW dahil) kadar) tip proje hazırlanması uygun görülen, yenilenebilir enerji kaynağına dayalı; üretimi ve tüketimi aynı noktadan bağlı, tüketim tesisinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücüne kadar olan üretim tesisleri için başvuru, ihtiyaç fazlası enerjinin değerlendirilmesi ve işlem, Kurumun belirlediği usul esaslarla, bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu formatı kapsamında tesis edilir
• (2) Kamu kurum ve kuruluşlarına ait tüketim tesisleri ile atıksu, içme suyu arıtma ve tarımsal sulama amaçlı tesisler, bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünü aşmamak koşuluyla, bütünlük arz eden parsel(ler) üzerinde, tüketim tesisi ile aynı ölçüm noktasında, MADDE 5’in (c) bendi kapsamında yenilenebilir enerji kaynağına dayalı üretim tesisi kurulabilir
• (3) Faaliyet göstermek isteyen gerçek veya tüzel kişiler, bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünü ve MADDE 5’in (c) bendi uyarınca belirlenecek kurulu gücü geçmeyecek şekilde, tüketim tesisi ile aynı ölçüm noktasında, dağıtım tesisi niteliğinde tesis teçhiz etmeden yenilenebilir enerji kaynağına dayalı üretim tesisi kurabilir; güneş enerjisine dayalı tesisler yalnızca çatı ve cephe uygulaması şeklinde gerçekleştirilebilir
• (4) İlgili diğer mevzuata uygun olarak, tarım arazilerinin bir kısmında tarımsal sulama amacıyla üretim tesisi kurulabilir; ancak üretim tesisinin kurulu gücü, ilgili sulama tesisinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünü aşamaz; bu başvurularda DSİ’nin mer’i mevzuat kapsamında verdiği Onay Belgesi sunulması zorunludur; bu fıkra MADDE 5’in (ç) bendi kapsamında değerlendirilir
• (5) Atık lastiklerin işlenmesi sonucu ortaya çıkan yan ürünler (pirolitik yağ ve pirolitik gaz) yakıt olarak kullanılacağı lisanssız üretim başvurularında, söz konusu yakıtın ilgili elektrik üretim tesisinde üretilmesi ve başka kaynak kullanılmaması gerekir
MADDE 12 – KOMİSYONUN OLUŞTURULMASI
• (1) İlgili şebeke işletmecisi, MADDE 11 kapsamındaki başvurular hariç başvuruları derleyip kurulacak komisyon aracılığıyla evrak ve teknik yönden incelemeye alır; MADDE 11 kapsamındaki başvurular ise ilgili şebeke işletmecisi tarafından değerlendirilip sonuçlandırılır
• (2) Dağıtım şirketlerine ait komisyon; (TEİAŞ, TEDAŞ ve ilgili şebeke işletmecisinin temsilcilerinden) oluşur; komisyon başkanı TEİAŞ temsilcisidir; OSB dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerde komisyon, (OSB müdürü, bölge dağıtım şirketinden uzman ve OSB’den uzman personelden) oluşarak oy çokluğu ile karar alır; alınan kararlar imzalanır ve dosyalarda muhafaza edilir
• (3) İletim seviyesinden yapılacak lisanssız üretim başvuruları için komisyon, (tamamı TEİAŞ temsilcilerinden oluşan 3 üyeden) oluşur; kararlar oy çokluğu ile alınır ve imzalı olarak dosyalarda saklanır
MADDE 13 – BAŞVURULARIN EVRAK YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ
• (1) Bu yönetmelik kapsamında üretim yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin her takvim ayı içinde alınan yeni başvuruları, komisyon tarafından (takip eden ayın ilk 20 günü) içerisinde evrak yönünden toplu olarak değerlendirilip sonuçlandırılır; eksik veya yanlış evrak veren başvurular teknik değerlendirmeye alınmaz
• (2) Eksik veya yanlışlığın mahiyeti hakkında, başvuru sahibine (takip eden 3 iş günü) içinde bildirimde bulunulur; başvuru belgeleri kalıcı veri saklayıcısına aktarılır ve iade edilir; hidrolik kaynaklı başvurular için il özel idaresine bilgi verilir
• (3) Evrak değerlendirme sonuçları, (değerlendirme tarihini izleyen iş günü) içerisinde, eksik ve yanlış yapılan başvurular için açıklamalarla birlikte ilgili şebeke işletmecisinin internet sitesinde yayımlanır
• (4) İletim seviyesinden bağlanarak üretim yapmak isteyenlerin başvuruları da benzer usulde, MADDE 12’nin üçüncü fıkrası kapsamında değerlendirilir; eksiklik durumunda 3 iş günü bildirim yapılır ve sonuçlar TEİAŞ’ın internet sitesinde yayımlanır
MADDE 14 – BAŞVURULARIN TEKNİK YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ
• (1) Eksiksiz yapılan başvurular, evrak değerlendirmesini izleyen ayın 20 günü içerisinde komisyon tarafından teknik yönden değerlendirilir; TEİAŞ, (trafo merkezi özelinde arıza akım limiti veya transformatör cebri aşıldığı bildirilen) başvuruları teknik değerlendirme yapmadan reddeder
• (2) Başvurular, (trafo merkezlerine göre sınıflandırılır)
• (3) Her başvuru, (bağlantı noktası itibarıyla bağımsız ancak birlikte değerlendirilir); teknik değerlendirme, yönetmeliğe, ilgili teknik mevzuata ve tesisin ölçme ve koruma sistemi, bağlanabilir kapasite ile trafo merkezinin kısa devre akım limiti hesaplamaları dikkate alınarak yapılır
• (4) Teknik değerlendirme sonuçlarından sonra varsa, başvurular (bağlantı noktası itibarıyla iletim veya dağıtım şebekesi kısıtları göz önünde bulundurularak) öncelik değerlendirmesine alınır
• (5) Bağlantı kısıtlarına tabi olmayan başvurular, teknik değerlendirme sonucu öncelik değerlendirmesi yapılmadan sonuçlandırılır
• (6) İlgili şebeke işletmecisi, bağlantı öncelik değerlendirmesinde;
(a) Başvuruya konu tesisin yenilenebilir enerji kaynaklı veya kojenerasyon olması
(b) Başvuru sahibinin son 1 yıl içindeki tüketiminin yüksekliği
(c) Bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünün yüksekliği
(d) Başvuru sahibine önceden olumlu bağlantı görüşü verilmemiş olması
kriterlerini sırasıyla uygular; ayrıca tüketim noktalarının yıllık tüketimleri, proje değerleri ve başvuru tarihi sıralaması esas alınır
• (7) MADDE 11 kapsamında yer alan üretim tesislerine ilişkin başvurular için, ilgili şebeke işletmecisi, Kurum tarafından belirlenen usul ve esaslara göre ek işlem yapmadan olumlu bağlantı görüşü oluşturur
• (8) MADDE 13 kapsamında eksiksiz yapılan başvurular, evrak değerlendirmesini izleyen ayın ilk 20 günü içerisinde, MADDE 12’nin üçüncü fıkrası kapsamında tanımlanan komisyon aracılığıyla teknik yönden değerlendirilir; her başvuru, (bağlantı noktası bakımından birlikte değerlendirilir); teknik değerlendirme, yönetmeliğe ve ilgili teknik mevzuata uygunluk, bağlanabilir kapasite ve trafo merkezinin kısa devre akım limiti hesaplamaları dikkate alınarak tamamlanır
MADDE 15 – BAĞLANTI GÖRÜŞÜ OLUŞTURULMASI VE BAĞLANTI ANLAŞMASINA ÇAĞRI MEKTUBU DÜZENLENMESİ
• (1) MADDE 14 kapsamında sonuçlandırılan başvurularla ilgili olarak:
(a) Değerlendirme sonuçları, (değerlendirme tarihini izleyen iş günü) içerisinde teknik açıklamalarla birlikte ilgili şebeke işletmecisinin internet sitesinde yayımlanır
(b) Başvuru sonuçları, (takip eden 3 iş günü) içinde başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir; reddedilen başvurularda, ret gerekçeleri ve teknik değerlendirme, belgelerin bir örneği kalıcı veri saklayıcısına aktarılır ve 10 iş günü içinde iade edilir
(c) Reddedilen hidrolik kaynaklı başvurular için, (il özel idaresine 5 iş günü) içinde bildirim yapılır
(ç) TEİAŞ’ın arıza akım limiti konusunda olumlu görüş verdiği ancak teknik değerlendirme sonucu olumsuz çıkan başvurular için (5 iş günü içinde TEİAŞ’a) bildirim yapılır
(d) Rüzgar veya güneş enerjisine dayalı başvurular dışındaki uygun başvurularda, (ilan tarihinden itibaren 1 ay) içinde yazılı başvuru yapılırsa, bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu ilgili şebeke işletmecisi tarafından tebliğ edilir; başvuru yapılmayanların olumlu bağlantı görüşleri geçersiz hale gelir; hidrolik başvurular için (5 iş günü içinde il özel idaresine) bildirim yapılır
• (2) Bağlantı görüşü oluşturulduktan sonra, başvuruların bağlantı anlaşmasına çağrı mektubuna dönüştürülmesi süreci uygulanır
MADDE 16 – TEKNİK DEĞERLENDİRME SONUCUNDA BAĞLANTI GÖRÜŞÜ OLUŞTURULMASI VE BAĞLANTI ANLAŞMASINA ÇAĞRI MEKTUBU DÜZENLENMESİ
• (1) Rüzgar veya güneş enerjisine dayalı başvurularda, uygun bulunan başvuruların teknik değerlendirme formundaki bilgiler, (uygunluk tarihinden itibaren 10 iş günü) içinde teknik değerlendirme yapılması için YEPDİS’e girilerek EİGM’ye gönderilir; EİGM, (30 gün içinde) değerlendirme raporunu ilgili şebeke işletmecisine iletir; eksiklik durumunda (3 iş günü içinde düzeltilmesi için bildirim) yapılır; 10 iş günü içinde hata giderilmezse başvuru belgeleri kalıcı veri saklayıcısına aktarılır ve iade edilir
• (2) Teknik değerlendirme raporu olumlu olan güneş enerjisine dayalı başvurularda, bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu, (ilan tarihinden itibaren 1 ay) içinde ilgili kişilerin yazılı başvurusu üzerine tebliğ edilir; başvuru yapılmazsa olumlu görüşler geçersiz sayılır ve belgeler iade edilir
• (3) Rüzgar enerjisine dayalı başvurularda, teknik değerlendirme raporları, (her ayın 5’ine kadar EİGM’nin internet sitesinde ilan edilir); ilan tarihinden itibaren başvuru sahibi TÜBİTAK’a teknik etkileşim izni için başvurur; eksiksiz belge sunulması gerekir; belgenin sunulmaması veya iznin olumsuz olması durumunda başvuru belgeleri iade edilir; ayrıca, olumsuz sonuç durumunda (60 gün içinde saha değişikliği veya revizyon hakkı tanınır)
MADDE 17 – BAĞLANTI ANLAŞMASI BAŞVURUSU
• (1) Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu tebliğ edilenlere, mektubun tebliğ tarihinden itibaren (1 yıl) süre verilir; bu süre zarfında üretim tesisi ve varsa bağlantı hattı projesi, Bakanlık veya yetkili kurum tarafından onaylatılmalıdır
• (2) İlgili gerçek veya tüzel kişiler, belirlenen belgeleri (örneğin; üretim tesisinin inşaat onayı, hidrolik başvurularda su kullanım hakkı anlaşması) eksiksiz ve usulüne uygun olarak sunarlarsa, ilgili şebeke işletmecisi (30 gün içinde) bağlantı anlaşmasını imzalamakla yükümlüdür
• (3) (Mülga maddeler mevcuttur)
• (4) Belge sunulamaması durumunda, bağlantı anlaşması imzalama hakkı kaybedilir ve mevcut belgeler iade edilir
• (5) Bağlantıya ilişkin mülkiyet ve işletme sınırları, bağlantı anlaşmasında belirlenir
• (6) Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu ile imzalanan üretim tesislerinde, kurulu güç artışı talebi, aynı ay yapılan diğer başvurularla birlikte değerlendirilir;
(a) Söz konusu talebe komisyon tarafından olumsuz görüş verilirse, mevcut çağrı mektubu geçerliliğini korur
(b) Olumlu görüş durumunda, revize bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu için (90 gün ek süre) tanınır; bu süre içinde başvuru yapılmazsa hak kaybı söz konusu olur
(c) Alternatif olarak, imzalanan tesislerde güç artışı talebinde bulunulursa, revize anlaşmaya ilişkin ikinci fıkra kapsamında (ilave 1 yıl) süre verilir
(d) 12/5/2019 öncesi talep edilen mekanik kurulu güç artışı, (elektriksel kurulu gücün %20’sinden fazla) olamaz; 12/5/2019 sonrası ise iki katı aşamaz
MADDE 18 – UYUM, BAKIM, TESTLER VE (MÜLGA) KABUL
• (1) Üretim tesisi kuran gerçek veya tüzel kişiler, şebekeye bağlanacak tesisin, yönetmelikte tanımlanan kriterlere ve bağlantı anlaşmasındaki şartlara uygun olduğunu ilgili şebeke işletmecisine bildirir; tesisin kabule hazır olduğu, ilgili şebeke işletmecisi tarafından (15 gün içinde) tutanakla imzalanır; bu tutanak, Bakanlık veya yetkili kuruluşa sunularak kabul başvurusu yapılır
• (2) Kabul işlemleri ilgili teknik mevzuata göre gerçekleştirilir
• (3) Kabul öncesi, kabul ve test işlemleri sırasında şebekeye verilen enerji için bedel talep edilmez; üretilen enerji, görevli tedarik şirketi aracılığıyla sisteme verilir ve YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak kabul edilir
• (4) Üretim ve tüketim tesisleri farklı ölçüm noktalarında ise, kabul öncesi ve test süresince oluşan iç tüketim miktarı, işletmeye geçtikten sonraki ilk fatura döneminde mahsuplaştırmaya dahil edilir
MADDE 19 – ÜRETİM TESİSLERİNİN İŞLETMEYE GİRMESİ VE SİSTEM KULLANIMI
• (1) Şebekeye bağlanacak üretim tesislerinin yatırıma başlanması için gerekli ÇED, imar ve diğer izinler alınır; kabul işlemleri, bağlantı anlaşmasının imza tarihinden itibaren
(a) İlgili şebeke işletmecisine ait dağıtım trafosunu kullanan tüm tesislerde (1 yıl) içinde tamamlanır
(b) Dağıtım trafosunu kullanmayanlarda,
(1) Hidrolik kaynaklı tesislerde (3 yıl)
(2) Diğer kaynaklı tesislerde (2 yıl)
(c) İletim şebekesine bağlanacak tesisler için, 2/11/2013 tarihli ve 28809 sayılı Resmi Gazete’de belirtilen süre içinde tamamlanması zorunludur
Bu süreler imza sonrası bağlantı anlaşmalarında yer verilir; aksi takdirde izin belgeleri hükümsüz hale gelir
Lisanssız üretimde güç artışı işlemleri hariç, tek kabul veya kısmi kabul yapılabilir; kabulü yapılmayan kısım güncellenir
• (2) Üretim tesisleri, sistem kullanım anlaşmasında belirtilen tarihten itibaren sisteme enerji verebilir; bu tarih, ilgili teknik mevzuata göre tesisin ticari faaliyete başladığı tarihten önce olamaz
• (3) Kabulü tamamlanan tesislerde, tesisin ticari faaliyete başladığı tarihi izleyen (1 ay) içinde taraflarca sistem kullanım anlaşması imzalanmalıdır; aksi durumda, bildirimsiz olarak tesis uygun hale getirilip şebekeden ayrılır ve (3 iş günü) içinde yazılı olarak bildirilir
• (4) Kabulü tamamlanan tesislerde, sistem kullanım anlaşması (1 ay) içinde imzalanmazsa, şebekeden ayrılma işlemleri sırasında üretilen enerji, görevli tedarik şirketi aracılığıyla sisteme verilir; bu enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak kabul edilir; ilgili sistem kullanım bedeli ödenir; faturalandırma yapılmaz
MADDE 20 – LİSANSIZ ÜRETİCİLERE ÜRETİM KAYNAK BELGESİ VERİLMESİ
• (1) Yenilenebilir enerji kaynaklarından üretim yapmak amacıyla, ilgili şebeke işletmecisi ile bağlantı anlaşması ve sistem kullanım anlaşmasını imzalayan üreticilere, talep etmeleri halinde, (Ek-2’de yer alan örneğe uygun) Üretim Kaynak Belgesi verilir
• (2) Bu başvurular, ilgili şebeke işletmecisi tarafından en geç (10 iş günü) içerisinde sonuçlandırılır; aynı fatura dönemine ilişkin yalnızca bir kez Üretim Kaynak Belgesi verilir
MADDE 21 – SAYAÇLAR, UZAKTAN İZLEME, KORUMA VE KONTROL SİSTEMLERİ
(1) Yönetmeliğin uygulanması amacıyla (üçüncü fıkra hükmü saklı kalmak kaydıyla):
(a) Üretim ve tüketim tesisleri aynı mekânda ise, bağlantı anlaşmasında belirtilen yere, ilgili mevzuatın öngördüğü haberleşmeyi sağlayabilecek çift yönlü sayaç takılır.
(b) Üretim tesisi, tüketim tesisinden ayrı mekânda ise; bağlantı anlaşmasında belirtilen yerlere, haberleşme gereksinimlerini karşılayacak şekilde, üretim tesisi için çift yönlü, tüketim tesisi için tek yönlü sayaç takılır.
(2) Faturalamaya esas ölçüm noktası, şebekeye bağlantı noktasında birinci fıkra uyarınca tesis edilen sayaçtır. Her üretim tesisine ait ayrı sayaçla ölçüm yapılır ve günlük veriler, Kurumun istediği formata uygun sunulur.
(3) Kurulu gücü 10 kW’ın üzerinde olan tesislerde, tesis edilen sayaçların otomatik sayaç okuma sistemine uyumlu olması zorunludur; ölçme ve haberleşme izleme sistemi ile entegre edilir.
(4) Farklı teşvik fiyatlarına tabi yenilenebilir enerji, kojenerasyon ve mikrokojenerasyon tesislerinde üretilen enerji, ayrı ayrı saatlik ölçüm imkânı verecek şekilde sayaçlandırılır.
(5) Bu madde kapsamındaki sayaçlar,
(a) Dağıtım sistemine bağlanacak tesislerde ilgili dağıtım şebeke işletmecisi tarafından temin edilir;
(b) İletim sistemine bağlanacak tesislerde ise, kullanıcı mülkiyetinde kalan ölçüm noktalarına, TEİAŞ tarafından tesis edilir.
(6) Tesisin kabul aşamasında, ölçüm sistemi (ikinci fıkra sayaç dahil) şebeke işletmecisi yetkilisi tarafından kontrol, mühürleme ve kayıt altına alınır.
(7) Kurulu gücü 50 kW ve üzeri tesislerde, bağlı şebeke işletmecisinin SCADA kontrol merkezine bağlantı, Elektrik Şebeke Yönetmeliği hükümlerine uygun yapılır; gerekli ekipman ve altyapı, tesis sahibi tarafından temin edilir.
MADDE 22 – İŞLETME
(1) Üretim tesisi, bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmasında yer alan anlaşma gücünü aşan kapasitede çalıştırılamaz.
• Aşım durumunda; dağıtım sistemine bağlı tesislerde belirlenen cezai şartlar, iletim sistemine bağlı tesislerde ise sistem kullanım anlaşması hükümleri uygulanır.
(2) Gerekli koşullar sağlandığında, tesisin bağlantısı Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’ne uygun olarak kesilebilir.
MADDE 23 – İHTİYAÇ FAZLASI ENERJİNİN TESPİTİ
(1) Lisanssız üretim yapanların esas amacı kendi ihtiyaçlarını karşılamaktır; ancak MADDE 5’in (c), (d), (e), (f) ve (g) bentlerinde belirtilen tesislerde üretilen, tüketilemeyen net enerji, aynı dağıtım bölgesinde aynı kişiye ait başka bir tüketim tesisinde kullanılabilir.
(2) İlgili şebeke işletmecisi, üretilen ihtiyaç fazlası enerjiyi;
(a) Üretim ve tüketim tesisleri aynı mekânda ise, bağlantı anlaşmasında belirlenen yere takılan sayaç verilerinden saatlik bazda;
(b) Farklı mekânlardaysa, üretim sayacından veya belirlenen usule uygun saatlik tüketim verilerinden mahsuplaştırarak tespit eder.
(3) Her üretici için, saatlik veriler kaynak bazında toplanıp fatura dönemi sonunda görevli tedarik şirketine bildirilir.
MADDE 24 – İHTİYAÇ FAZLASI ENERJİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
(1) MADDE 5’in (c), (f) ve (g) bentleri kapsamında kurulan tesislerden üretilen net enerji,
(a) Aynı mekânda kurulu tesislerde üretilen enerji;
(b) Farklı mekânlardaki tesislerden üretilen enerji,
belirlenen fiyattan, tesisin şebekeye enerji vermeye başladığı tarihten itibaren on yıl süreyle satın alınır.
(3) MADDE 5’in (ç) ve (d) bentleri kapsamındaki tesislerden üretilen net enerji, YEKDEM kapsamında bedelsiz kabul edilir.
(4) Birden fazla tesis birlikte kurulduğunda, hangi tesisten enerji verildiği tespit edilemiyorsa, en düşük fiyat esas alınır.
(5) Birlikte kurulan tesislerden üretilen enerji YEKDEM kapsamında değerlendirilir; bu durumda ödeme yapılmaz.
(6) İkinci fıkra kapsamındaki enerji, görevli tedarik şirketi tarafından perakende satış tarifesine dahil edilerek satılır.
(7) Lisanssız üreticiler, bu kapsamda ikili anlaşma veya organize toptan piyasada satış yapamazlar.
(8) MADDE 5’in (d) bendi kapsamında kurulan tesislerden üretilen enerji, aylık mahsuplaşma sonrası YEKDEM kapsamında değerlendirilir.
(9) Dağıtım veya iletim seviyesinden bağlanan tesislerde sayaç verileri saatlik tespit edilip bildirilir.
(10) Ödeme gecikmelerinde gecikme zammı uygulanır.
(11) İlk işletmeye giren tesislerde yerli katkı fiyatları belirlenir.
(12) Dağıtım bağlı tüketim tesisleri için sayaç verileri tespit edilir.
(13) Farklı dağıtım bölgesi tesislerinde mahsuplaşma işlemleri, piyasa işletmecisi tarafından yürütülür.
(14) Bağlantı anlaşması çağrı mektubu sahibi tesislerde ihtiyaç fazlası enerji YEKDEM kapsamında değerlendirilir.
(15) Toplam kurulu güç, belirlenen sınırları aşamaz.
(16) Görevli tedarik şirketi, ödeme hesaplamalarını yapar ve bildirir.
(17) Net çekim farkı, mevcut sözleşme hükümlerine göre faturalandırılır.
(18) Tüketim tesisinde değişiklik yapılırsa, bildirim yapılması gerekir; aksi halde enerji YEKDEM kapsamında bedelsiz kabul edilir.
(19) İletim/dağıtım seviyesinde sayaç verileri saatlik tespit edilip bildirilir.
(20) Ödeme temerrüdü durumunda gecikme zammı uygulanır.
(21) İlk işletmeye giren tesislerde yerli katkı fiyatları uygulanır.
(22) Dağıtım bağlı tüketim tesisleri için sayaç verileri bildirilir.
(23) Farklı dağıtım bölgesi tesislerinde mahsuplaşma, piyasa işletmecisi tarafından yürütülür.
(24) Tüketim tesisleri, bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü esas alınarak hesaplanır.
(25) Mahsuplaşma sonucunda üretilen enerji YEKDEM kapsamında değerlendirilir.
(26) Ödemeler, piyasa yönetim sistemi üzerinden bildirilir.
MADDE 25 – İHTİYAÇ FAZLASI ENERJİNİN BEDELİNİN ÖDENMESİ VE SATIN ALINMASI
(1) Görevli tedarik şirketi, YEKDEM kapsamında satın almakla yükümlü olduğu enerji için ödemeyi şu adımlarla hesaplar:
(a) 23. MADDE’nin üçüncü fıkrası uyarınca bildirilen üretim miktarını, 24. MADDE’nin birinci fıkrası kapsamında belirlenen fiyatla çarpar.
(b) Her üretici için elde edilen bedelleri, abone grubu ve kaynak bazında toplayarak hesaplar.
(c) Bu toplam bedellere, LÜYTOB (Lisanssız Üreticilere Ödenecek Toplam Bedel) miktarı eklenir.
(ç) Belirlenen toplam miktar, piyasa yönetim sistemi üzerinden bildirilir.
(d) Üretim ve tüketim mahsuplaştırılması sonrasında, net çekim durumlarına ilişkin veriler ilgili mevzuata uygun olarak eklenir.
(e) Ödemeler, ilgili takvim ayını izleyen ayın en geç beşinci iş gününe kadar gerçekleştirilir ve tamamlanıp tamamlanmadığı Kuruma bildirilir.
(f) Eksik ödeme durumunda, faturaların tarih sırasına göre ödemeler gerçekleştirilir.
(2) Görevli tedarik şirketi, YEK Kanunu ekli I sayılı Cetvelde öngörülen en düşük fiyatla ödemeyi hesaplar.
(3) Temerrüt durumunda, gecikme zammı uygulanır.
(4) Ödemelerde, enerjinin sisteme verildiği günün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru esas alınır.
MADDE 26 – AYLIK MAHSUPLAŞMA
(1) İlgili şebeke işletmecisi, yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu alan tesisler için üretilen enerji miktarını, bağlantı anlaşmasında belirtilen yere takılan sayaç verilerinden saatlik bazda tespit eder.
(2) Her üretici için saatlik veriler, abone grubu ve kaynak bazında toplanarak fatura dönemi bazında görevli tedarik şirketine bildirilir.
(3) Şebeke işletmecileri, kendi şebekelerindeki lisanssız üreticilere ilişkin toplam üretim ve tüketim miktarını, piyasa işletmecisinin belirlediği takvime uygun şekilde bildirir.
(4) Belirli koşulları sağlayan tesislerde üretilen ihtiyaç fazlası enerji, on yıl süreyle YEKDEM kapsamında satın alınır; süre, tesisin şebekeye enerji vermeye başladığı tarihten itibaren hesaplanır.
(5) MADDE 5’in (ç) bendi kapsamında kurulan tesislerde üretilen enerji, YEKDEM kapsamında değerlendirilir; bu durumda ödeme yapılmaz.
(6) Görevli tedarik şirketi, ödeme hesaplamalarını gerçekleştirir.
(7) Net enerji çekim farkı, mevcut sözleşme hükümlerine göre faturalandırılır.
(8) Tüketim tesisinde değişiklik durumunda, bildirim yapılmazsa enerji YEKDEM kapsamında bedelsiz kabul edilir.
(9) İletim/dağıtım seviyesinde bağlanan tüketim tesislerinde sayaç verileri saatlik olarak tespit edilip bildirilir.
(10) Ödeme temerrüdü durumunda, gecikme zammı uygulanır.
(11) İlk işletmeye giren tesislerde yerli katkı fiyatları belirlenir.
(12) Dağıtım bağlı tüketim tesisleri için sayaç verileri bildirilir.
(13) Farklı dağıtım bölgesi tesislerinde mahsuplaşma işlemleri, piyasa işletmecisi tarafından yürütülür.
(14) Bağlantı anlaşması çağrı mektubu sahibi tesislerde ihtiyaç fazlası enerji YEKDEM kapsamında değerlendirilir.
(15) Toplam kurulu güç, belirlenen sınırları aşamaz.
(16) Görevli tedarik şirketi, ödemeleri hesaplayıp bildirir.
(17) Net çekim farkı, sözleşme hükümlerine göre faturalandırılır.
(18) Tüketim tesisinde değişiklik yapılırsa, bildirim yapılması gerekir; aksi halde enerji YEKDEM kapsamında bedelsiz kabul edilir.
(19) İletim/dağıtım tesislerinde sayaç verileri saatlik tespit edilip bildirilir.
(20) Ödeme temerrüdü durumunda, gecikme zammı uygulanır.
(21) İlk işletmeye giren tesislerde yerli katkı fiyatları uygulanır.
(22) Dağıtım bağlı tüketim tesisleri için sayaç verileri bildirilir.
(23) Farklı dağıtım bölgesi tesislerinde mahsuplaşma, piyasa işletmecisi tarafından yürütülür.
(24) Tüketim tesisleri, bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü esas alınarak hesaplanır.
(25) Mahsuplaşma sonucu üretilen enerji YEKDEM kapsamında değerlendirilir.
(26) Ödemeler, piyasa yönetim sistemi üzerinden bildirilir.
MADDE 27 – İTİRAZLAR
(1) Lisanssız üretim yapan gerçek veya tüzel kişiler, MADDE 23, 24, 25 ve 26 kapsamında görevli tedarik şirketinin işlemlerine, bildirim tarihinden itibaren 3 iş günü içinde itiraz edebilir.
(2) Görevli tedarik şirketi, itiraz tarihinden itibaren 5 iş günü içinde inceleyip düzeltme yaparak sonucu itiraz sahibine bildirir.
(3) Ödeme farkları, bir sonraki fatura döneminde düzeltilir.
MADDE 28 – TÜKETİM TESİSLERİ
(1) Lisanssız üretim yapanlar, üretim tesislerinde ürettikleri enerjiyi, aynı dağıtım bölgesinde yer alan ve aynı kişiye ait tüketim tesislerinde kullanabilir.
(2) OSB dağıtım lisansı içindeki tesisler, OSB dışındaki aynı kişiye ait tesislerle ilişkilendirilebilir.
(3) Farklı tarife grubuna ait birden fazla tüketim tesisi varsa, üretim öncelikle tarifesi yüksek olan noktada kabul edilir.
(4) Üretim tesisi ile tüketim tesisleri farklı ölçüm noktalarında ise, tesis sahasındaki iç tüketim, işletmeye geçtikten sonraki fatura döneminde mahsuplaştırılır.
(5) Tüketim tesislerinin değiştirilmesi durumunda, yeni tesislerin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü, başvuru esasındaki güçten az olamaz; aksi durumda enerji YEKDEM kapsamında bedelsiz kabul edilir.
(6) Üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesislerinin aynı tarife grubunda olması zorunludur.
(7) Tesislerin kabul işlemleri, bağlantı anlaşması imza tarihinden itibaren 3 yıl içinde tamamlanmalıdır; aksi takdirde izin belgeleri hükümsüz hale gelir.
(8) Güç artışı işlemleri hariç, tek veya kısmi kabul yapılabilir; kabul edilmeyen güç güncellenir.
(9) Rüzgar veya güneş enerjisine dayalı tesislerde, başvuru tarihinden kabul gerçekleşene kadar pay devri yapılamaz.
(10) Belirli tüzel kişiler, ilgili dağıtım bölgesi koşulları nedeniyle rüzgar ve güneş enerjisine dayalı başvuru yapamazlar.
MADDE 29 – TÜKETİM BİRLEŞTİRME
(1) Birden fazla tesise ait tüketim, tek ortak sayaç ile ölçülebiliyorsa, tüketimler birleştirilerek üretim tesisi kurulabilir. (Farklı yerlerdeki tüketim tek sayaç ile nasıl ölçülür bilmiyoruz ama, tüketim birleştirmek için farklı konumlarda bulunan tesisler aynı abone grubuna ve aynı kişiye ait olmalıdır)
(2) Tüketim birleştirme, ilgili şebeke işletmecisine yazılı başvuru ile yapılır.
(3) Birleştirme sonucu ortaya çıkan anlaşmazlıklar, taraflarca çözülür; şebeke işletmecisine yöneltilemez.
(4) İmar Kanunu kapsamında yapılan yapılarda, onaylı imar projesi üzerinden tüketim birleştirme gerçekleştirilebilir.
(5) Yenilenebilir enerji üretim kooperatifleri aracılığıyla kurulan tesislerde, kooperatif tüzel kişisi tüketim birleştirme işlemlerini yürütebilir.
MADDE 30 – TÜKETİM İHTİYACINA YÖNELİK UYGULAMALAR
(1) Tüketim tesislerinin elektrik ihtiyacını karşılamak amacıyla, MADDE 5’in (h) bendi kapsamında üretim tesisi kurulabilir; kamu kurumları da bu kapsamda tesis kurabilir.
(2) Üretim ve tüketim tesislerinin aynı ölçüm noktasında olması zorunlu değildir.
(3) Kurulan tesislerde, her fatura döneminde üretilen ihtiyaç fazlası enerji, MADDE 26’nın dördüncü fıkrası kapsamında işleme alınır.
(4) Tüketim tesisinin serbest tüketici olarak ikili anlaşma ile enerji tedarik etmesi durumunda, tedarikçi değişikliği, ilgili şebeke işletmecisine ve görevli tedarik şirketine, değişikliğin gerçekleştirildiği ayın 15. gününe kadar bildirilmelidir; aksi halde mahsuplaşma işlemi yapılmadan fatura tahakkuk edilir, üretilen enerji YEKDEM kapsamında bedelsiz kabul edilir.
(5) Birden fazla tüketim tesisi ilişkilendirileceğinde, tüm tesislerin enerji tedariğinin tek bir tedarikçiden sağlanması zorunludur; aksi halde fatura işlemleri farklı şekilde yapılır.
(6) Üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesisleri aynı tarife grubunda olmalıdır.
(7) Tesislerin kabul işlemleri, bağlantı anlaşması imza tarihinden itibaren 3 yıl içinde tamamlanmalıdır; tamamlanmazsa izin belgeleri hükümsüz hale gelir.
(8) Güç artışı işlemleri hariç, tek veya kısmi kabul yapılabilir; kabul edilmeyen güç güncellenir.
(9) Rüzgar veya güneş enerjisine dayalı tesislerde, başvuru tarihinden kabul gerçekleşene kadar pay devri yapılamaz.
(10) Belirli şirket ve kişiler, ilgili dağıtım bölgesi koşulları nedeniyle rüzgar ve güneş enerjisine dayalı başvuru yapamazlar.
(11) Şebeke işletmecileri, gerekli veri transferini yapar; haberleşme sürelerine uyulur.
(12) Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu verilen tesislerde, mücbir sebep durumunda saha değişikliği yapılabilir.
(13) Kabulü yapılmadan işletmeye alınan tesis, belirlenen süre sonunda demonte edilip alan dışına çıkarılır; bu durumda başvuru yapanlar 3 yıl boyunca yeniden başvuru yapamaz.
MADDE 31 – DENETİM
(1) Lisanssız üretim yapan gerçek veya tüzel kişilerin faaliyetleri, ilgili şebeke işletmecisi ve/veya görevli tedarik şirketi tarafından hazırlanan raporlarla Kurum tarafından denetlenir.
MADDE 32 – KAMULAŞTIRMA
(1) Bu yönetmelik kapsamında kurulacak üretim tesisleri için Kurum, taşınmaz mülkiyeti veya sınırlı ayni hak edinimine ilişkin herhangi bir işlem yapmaz.
MADDE 33 – BİLGİLERİN TOPLANMASI VE MUHAFAZA EDİLMESİ
(1) Üretim tesisi kuran gerçek veya tüzel kişiler, Kurum, ilgili şebeke işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından istenen bilgi ve belgeleri zamanında sunmakla yükümlüdür.
(2) İlgili şebeke işletmecileri, her ay bir önceki aya ait:
(a) Üretim başvurusu sonuçlarını,
(b) İşletmeye giren tesislerin kurulu gücü, üretim miktarı, kaynak türü, gerilim seviyesi, üretim teknolojisini,
(c) Tesisin bulunduğu il ve ilçe bilgilerini,
(ç) Kurumun gerekli gördüğü diğer bilgileri,
belirlenen formata uygun şekilde sunar.
(3) İnternet sayfalarında yayımlanan duyurular, aylık bazda sistematik olarak arşivlenir.
(4) Şebeke işletmecileri ve görevli tedarik şirketleri, elde ettikleri bilgileri kalıcı veri saklayıcısına aktararak saklamakla yükümlüdür.
MADDE 34 – YASAKLAR VE YAPTIRIMLAR
(1) İlgili şebeke işletmecileri ile görevli tedarik şirketleri, lisanssız üretim yapanlar arasında ayrım gözetemez.
(2) Yönetmelik kapsamındaki üretim tesisleri, ilgili mevzuat uyarınca dengeleme birimi olarak kullanılamaz.
(3) Üretilen enerji, yönetmelikte belirtilen istisnalar dışında ticari amaçla satılamaz.
(4) Aykırılık, hile veya gerçek dışı beyanda bulunulması durumunda, bildirim yapılmadan bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmaları iptal edilir.
MADDE 35 – ÜRETİM TESİSİ DEVRİ
(1) Kabulü yapılmış tesisler, belirlenen şartlar sağlandığında satış, devir veya düzenleme yoluyla, üretim yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişilere devredilebilir; ancak MADDE 11’in (birinci fıkra) kapsamındaki tesisler hariç tutulur.
(2) Devir işlemi için, devreden ve devir alacak taraflar, ayın ilk 10 günü içinde ilgili şebeke işletmecisine başvuruda bulunur; eksik başvuru durumunda 5 iş günü içinde eksiklik bildirimi yapılır.
MADDE 36 – BEDELLER
(1) Bu yönetmelik kapsamındaki tesislere emreamade kapasite bedeli tahakkuk ettirilmez.
(2) Şebeke işletmecisi tarafından tahsil edilebilecek bedeller:
(a) Başvuru bedeli,
(b) Yıllık işletim bedeli,
(c) İşlem bedeli,
her yıl 31 Aralık’a kadar Kurul tarafından belirlenen şekilde ayrı ayrı tahsil edilir.
(3) Sistem kullanım bedelleri, Kurul Kararı ile belirlenir; ödenmezse, tesis 3 iş günü içinde şebekeden ayrılır ve durum üreticiye yazılı bildirilir.
(4) Diğer bedel ve teminatlar, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde uygulanır.
MADDE 37 – DİĞER HÜKÜMLER
(1) Kurum, lisanssız üretim tesislerinin sisteme bağlantısı, sistem kullanımı, üretimden kaynaklanan hak ve yükümlülükleri ile şebekenin güvenlik, teknik ve kalite esaslarına uygun işletilmesi konularında alt düzenleyici işlemleri yapmaya yetkilidir.
(2) Başvuru sahibi tüzel kişiler, unvan ve nev değişikliklerini ilgili şebeke işletmecisine bildirir; 15 gün içinde bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmaları, yeni unvana göre tadil edilir.
(3) (Değişik) Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu verilenler, talep edilmeleri halinde, kurulu güçten en fazla %10 oranında eksiltme yapabilir.
(4) İmdat jeneratörlerinin, kesinti durumunda ana şebekeden ayrılarak sağladığı enerji, ortak tüketim sayaçlarından mahsup edilir; fazla üretim bir sonraki aya aktarılır.
(5) Rüzgar enerjisine dayalı tesis sahibi, kriz, gerginlik veya harp durumlarında, ilgili otoriteler (Genelkurmay Başkanlığı/MİT) tarafından talep edilen tedbirleri yerine getirmekle yükümlüdür.
(6) Kullanılan malzemeler, ilgili mevzuat ve standartlara uygun, garanti kapsamında ve son 5 yıl içerisinde üretilmiş olmalıdır (bu şart, MADDE 5’in (d) bendi için uygulanmaz).
(7) Lisanssız üretim tesisi sahibi tüzel kişi birleşme durumunda, tüm tesislerin kabulü tamamlanmış olmalı; birleşme bildirimi yapılır ve ilgili anlaşmalar imzalanır.
(8) Bölünme durumunda, ilgili taraflar bildirir ve bağlantı ile sistem kullanım anlaşmaları imzalanır; kabul şartı aranmaz.
(9) Rüzgar veya güneş enerjisine dayalı tesislerde, başvuru tarihinden kabul gerçekleşene kadar pay devri yapılamaz; tespit halinde bağlantı anlaşması iptal edilir.
(10) Belirli tüzel kişiler, ilgili dağıtım bölgesi koşulları nedeniyle rüzgar ve güneş enerjisine dayalı başvuru yapamaz.
(11) Şebeke işletmecileri ve tedarik şirketleri, gerekli veri ve bilgi transferini yazılı veya elektronik ortamda yapabilir; haberleşmeye özen gösterilir.
(12) Mücbir sebep durumlarında, saha değişikliği yapılabilir.
(13) Kabulü yapılmadan işletmeye alınan tesis, 60 gün içinde demonte edilip alan dışına çıkarılır; bu durumda başvuru yapanlar 3 yıl boyunca yeni başvuru yapamaz.
MADDE 38 – ATIFLAR
(1) 2/10/2013 tarihli ve 28783 sayılı yönetmelik ile ilgili atıflar, bu yönetmeliğe dahil sayılır.
MADDE 39 – YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN YÖNETMELİK
(1) 2/10/2013 tarihli ve 28783 sayılı yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
• Özellikle MADDE 5’in (ç) bendi ve MADDE 11’in birinci fıkrası kapsamındaki tesisler.
GEÇİCİ MADDE 1
(1) MADDE 5’in birinci fıkrasının (ç) bendi ve 21/6/2018 sonrası MADDE 11’in birinci fıkrası kapsamında çağrı mektubu düzenlenen, bağlantı anlaşması imzalanan veya geçici kabulü tamamlanan çatı ve cephe uygulamalı tesislere, yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 60 gün içinde başvuru yapılır; ardından 26. MADDE hükümleri uygulanır.
(2) Bu tesislerin bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları sonlandırılana kadar 26. MADDE hükümleri geçerlidir.
GEÇİCİ MADDE 2
(1) Yürürlükten kaldırılan yönetmelik kapsamında çağrı mektubu alan kişilerin işlemleri, bu yönetmeliğe göre devam ettirilir.
(2) Yürürlüğe giren tarihten sonraki talepler, bu yönetmeliğe göre işlem tesis edilir.
(3) Hibe/kredi programları kapsamında, ilgili belgeler yedi ay içinde sunulmazsa bağlantı anlaşması iptal edilir.
GEÇİCİ MADDE 3
(1) Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce üretilen iç tüketim miktarı için tesis edilmiş abonelik anlaşmaları, yürürlüğe girdikten sonra 6 ay içinde sonlandırılır; ilgili işlemler MADDE 28’in dördüncü fıkrası uyarınca yürütülür.
(2) Anlaşmaları sonlandırılmayan tesisler, bildirim yapılmadan şebekeden ayrılır; ayrılma gerekçesi 3 iş günü içinde bildirilir.
GEÇİCİ MADDE 4
(1) 12/5/2019 öncesi, MADDE 5’in birinci fıkrasının (ç) bendi ile kurulu gücü 10 kW ve altı tesisler için, yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 60 gün içinde başvuru yapılır; ardından 26. MADDE hükümleri uygulanır.
(2) Bu tesislerin bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları sonlandırılana kadar 26. MADDE hükümleri geçerlidir.
GEÇİCİ MADDE 5
(1) OSB Dağıtım Lisansı sahibi tüzel kişilere ait lisanssız üretim tesisleri, 14/3/2014 tarihli ve 28941 sayılı yönetmelikte tanımlanan bağlantı noktalarında yer alan sayaçlarla ilişkilendirilir; mahsuplaşma işlemleri bu sayaçlar üzerinden yürütülür.
(2) Henüz ilişkilendirilmemiş tesisler için gerekli işlemler, 28/2/2023 tarihine kadar tamamlanmalıdır.
(3) Kabulü tamamlanan tesislerde, saatlik veya aylık mahsuplaşma sonucu oluşan ihtiyaç fazlası enerji, ilgili mevzuat hükümleri uyarınca işleme alınır.
GEÇİCİ MADDE 6
(1) Atık lastiklerden elde edilen pirolitik yağ ve pirolitik gazın yakıt olarak kullanılacağı tesislerde, çağrı mektubu düzenlenen ve kabulü tamamlanan tesislerde, ilgili yakıtın yalnızca o tesiste üretilmesi ve başka kaynak kullanılmaması zorunludur.
(2) Kabulü tamamlanan tesislerde, başka kaynak kullanılıyorsa, 31/8/2023 tarihine kadar gerekli işlemler yapılarak diğer kaynak kullanımına son verilir.
GEÇİCİ MADDE 7
(1) 26. ve 30. MADDE kapsamında işlemleri yürütülen tesislerde, üretim ve/veya tüketim tesislerinin farklı dağıtım veya görevli tedarik bölgesi sınırları içinde olması durumunda, mahsuplaşma işlemleri için gerekli altyapı, piyasa işletmecisi tarafından 9 ay içinde hazırlanır.
(2) Farklı görevli tedarik bölgesi sınırları içindeki tesislerde mahsuplaşma, 1/7/2023 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanır; bu durumda üretilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak kabul edilir.
GEÇİCİ MADDE 8
(1) Üretim tesisinin henüz kabulü yapılmayan ve mahsuplaşma işlemleri 26. MADDE kapsamında yürütülecek olanlar, yürürlüğe girer girmez 60 gün içinde başvuruda bulunurlarsa, bağlantı anlaşmasına çağrı mektubunda ve anlaşmada yer alan kurulu güçten %10’dan fazla eksiltme yapılabilir.
GEÇİCİ MADDE 9
(1) MADDE 7’nin on dokuzuncu ve yirminci fıkraları kapsamında duyurulacak kapasitelerin tespiti ve ilanı ile 10. MADDE uyarınca elektronik başvuru altyapısının hazırlanması amacıyla, 1/8/2023 – 30/9/2023 tarihleri arasında yeni başvuru alınmaz.
(2) Duyuruların ilki, 2023 yılının Ekim ayında yapılır.
GEÇİCİ MADDE 10
(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, 17. MADDE kapsamındaki bir yıllık sürenin kalan süreleri, mevcut bağlantı anlaşmasına çağrı mektupları için de uygulanır. Ancak bu sürenin yüz seksen günden az olması durumunda, kalan süre yüz seksen gün olarak uygulanır.
MADDE 40 – YÜRÜRLÜK
(1) Bu yönetmelik, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.
MADDE 41 – YÜRÜTME
(1) Bu yönetmeliğin hükümleri, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı tarafından yürütülür.
GENEL DEĞERLENDİRME
• MADDE 1 ile yönetmeliğin amacı,
• MADDE 2 ile kapsamı,
• MADDE 3 ile dayanağı,
• MADDE 4 ile tanımlar ve kısaltmaları,
• MADDE 5 ile lisans alma ve şirket kurma muafiyetinin hangi tesisleri kapsadığı (5